اردكانى / ذوالفقارى / تركى / مهدى روزبهانى / اكبر روزبهانى

56

مرورى بر تاريخ و مبانى طب سنتى اسلام و ايران ( فارسى )

معده و روده‌ها جذب شده و در نهايت از طريق عروقى به نام ماساريقا ( مزانتر ) به كبد مىرسد . وقتى كيلوس در عروق ريز كبد پخش شد ، در اثر حرارت تغييراتى مىكند و در اصطلاح مىپزد ( هضم دوم ) . در هر پخته شدنى بخش كف‌مانند و دردمانند وجود دارد و اگر زيادتر از حد پخته شود ، حالت سوخته و اگر كمتر پخته شود ، حالت خام دارد . بخش كف مانند ، صفرا ، و بخش درد مانند ، سودا است . آن قسمت سوخته ، صفرا و سوداى غير طبيعى ايجاد مىكند و آن قسمت خام ، بلغم خام است . آنچه از اين مجموعه پخته و صاف شده ، خون است . آب اضافى هم از خون جدا مىشود و به كليه‌ها مىرود . 5 - 2 - اعضا ( اندام‌ها ) اندام‌ها از نخستين آميزش اخلاط نيك بوجود مىآيند ( چنانچه قبلا ذكر شد اخلاط هم از اولين آميزش اركان بوجود مىآيند ) . اندام‌ها را به‌طور كلى مىتوان به دو دسته تقسيم كرد : الف - اندام‌هاى ساده : اندام‌هايى هستند كه هر جزيى از آنها در نام و صفات كلى باهم مشتركند . مثل گوشت ، استخوان ، غضروف ، پى ( عصب ) ، وتر ( تاندون ماهيچه‌ها ) ، زردپى ، شريان ، وريد و شامه ( غشا ) كه آنها را اندام‌هاى " متشابه الاجزا " نيز مىنامند . ب - اندام‌هاى مركب : اندام‌هايى كه هيچ جزيى از آنها در نام و صفات كلى مشترك نيستند . مثل دست ، پا و . . . كه آنها را " اندام‌هاى ابزارى " نيز مىنامند . 6 - 2 - قوا به‌طور كلى قواى بدن به سه دسته قابل تقسيم هستند . سرچشمه‌ى هر